از آب تا زندگی | from water to life

خداوند در سوره حجرات می فرماید در ایه 15 به بعد خداوند بر کلیه امور عالم اگاست انهای که ای  رسول بر تو به مسلمان نشدن منت می گذارند  به بشر بگو به دین اسلام گرویدن به من منت ننهیید بلکه اگر راست گویید و ایمان حقیقی دارید. خدا را بر شما منت دارد که شما را به سوی ایمان واقعی هدایت می فرماید  وای بشر بدان که خدا اسرار غیب زمین و اسمانها را می داند وانجه شما بندگان کنیید ار نیک و بد ان اگاست پس خود را حفظ کن از بدیهای عالم تا همیشه با خدا باشی . زندگی و تغذیه  انسانهای نخستین و حیوانات چگونه بوده است و چگونه شروع  کرده اند .
.
تاریخ ورق می خورد زندگی روستای و عشایری از دیدگاه بوم شناسی و انسان شناسی و در کل  بگویم جامع شناسی شهری و روستای و عشایری چرا اب و هوا تغییر کرده است و چرا  مردم بفکر  گونه های گیاهی هستنند . به خشکی پسند باشند. گیاه خلر همان که در قدیم در روستای قدیمی گویم  فارس تعدادی از مردم سخت کوش از برای غذای دامی بخصوص گاو های کاری  و غیره کشت می کردنند.

خلر یا سنگنك sativus (Lathyrus sp)  گیاهی است یکساله از خانواده بقولات ، پائیزه و بومی آسیای جنوب غربی، که در شرایط نامناسب به خوبی رشد و نمو می نماید. دارای ساقه های خوابیده یا پیچنده و ضعیف، با طول زیاد می باشد که  دارای برگهای نسبتا بزرگی هستند و ارقامی از آن وجود دارد که دارای ساقه ضخیم تر و بالارونده می باشند. ارتفاع ساقه 50-200 سانتیمتر و بیشتر در نقاط مرطوب و در پائیز کشت می شود. خلر دارای برگهایی با یک جفت برگچه بلند و باریک بوده که در انتها به پیچک منتهی می شود و تمام گیاه پوشیده از کرک است. كه با توجه به كوتاه بودن طول دوره رشد و نمو و امكان كشت آنها در زمان های  مختلف ، می توان آنها را بعد از برداشت گندم ،جو و كلزا در شمال غرب كشور و استان های مركزی جهت كشت دوم (كشت تابستانه) و تولید علوفه و كود سبز مورد استفاده قرارداد.این گیاه در مقایسه با شبدر ،یونجه ،اسپرس و سایر گیاهان علوفه ای ارزش غذایی یكسانی داشته و پروتین آنها با توجه به مرحله ای از رشد كه برداشت می شوند بین 12 تا 20 درصد متغیر می باشد.به جهت اهمیتی كه این گیاهان در میان گیاهان علوفه ای از نظر تغذیه دام ، كاشت در اراضی كم بازده، مقاومت به سرما و كم آبی و همچنین نقشی كه در حاصلخیزی خاك دارند ،به صورت چند منظوره مورد استفاده قرار می گیرند.

این گیاه را می توان در اكثر شرایط آب وهوایی به صورت دیم و آبی كشت نمود ولی بهترین شرایط آب و هوایی برای رشد خلر و مناطق معتدل و معتدل سرد می باشد.گونه های مناسب این گیاه را می توان تقریبا در همه فصول سال به صورت كشت بهاره ، تابستانه ، پائیزه وهمچنین به صورت خالص ومخلوط با چاودار ،جو و یولاف كشت.

 از بیماریهای مهم خلر می توان به بوتریتیس (Botrytis sp)، زنگ (Uromyces fabea)، سفیدک پودری(Erysiphe polygoni) و برق زدگی (Ascochyta orobi) اشاره نمود. با این حال بیماری به خصوصی در شرایط کشور مشاهده نشده است.مسائل سمی در خلر وبعضی راه حل ها

Major toxic principle of 'Lathyrus sativus' (khesari dal) causing neurola-thyrism is:

Ans. A BOAA Ref: Park, 22^nd Edi, Pg : 598

1. 1. Major toxic principle of 'Lathyrus sativus' (khesari dal) causing neurolathyrism is Beta Oxalyl Amino Alanine (BOAA)
   2. The high solubility of the toxin in water has been used in removing the toxin from the pulse by soaking the latter in hot water and draining the soak water.
      
      • Boiling in water or repeated steeping in hot water and discarding the extracts can detoxify the seeds.
      • Roasting the seeds at 140║C for 15 to 20 minutes results in 80-90% destruction of the neurotoxins.
      • Soaking the seeds or dhal overnight and decanting the water before cooking eliminates about 90% of the toxin.
        
        

Toxic Principle of Lathyrus sativus

M. N. RUDRA

Department of Medical Chemistry, Darbhanga Medical College, Laheriasarai, Bihar. April 24.

THE toxic substance of L. sativus responsible for lathyrism has been identified as selenium. L. sativus is much richer in selenium content than other pulses which are harmless (see table). Selenium has been estimated after wet incineration of the dried substance and reduction with ascorbic acid, which is a stronger reducing agent than hydroxylamine used by Klein¹. Owing to the higher degree of utilization of L. sativus (Jiménez Díaz and Romeo² observed 86 per cent utilization) the high selenium content is easily transported to the tissues.

گیاه شناسی:
نکه ای از با سوادی بد نیستن بدانیم. اما اگر هوا سرد باشد

خلّر گیاهی است یکساله با ریشه ای راست و مستقِیم ارتفاع آن بسته به شرایط مختلف رشد بین  150 تا 170 است. بوته آن دارای وضعیتی پر شاخ و برگ و به رنگ سبز روشن است. ساقه آن چهار گوش بوده موقع خشک شدن پوک می گردد. در قسمت پایین از محل یقه و کمی بالاتر انشعاب پیدا می کند. خود ساقه ها نیز در قسمت بالاتر به دو یا سه شاخه کوچک منشعب می شود. ساقه ها به علت طویل و ظریف بودن حالت خوابیدگی دارد. دارای 2 تا 4 برگچه کامل نیز هست. رنگ گلها بیشتر بنفش، آبی، قرمز و صورتی بوده و رنگ گلبرگها به طرف دمگل سفید و شیری رنگ می شود. گلها توسط یک دمگل به طول 30-70 میلی لیتر که درست از محل انشعاب دمبرگ و قسمت میانی گوشواره ها خارج شده است به ساقه متصل شده و گاهی نیز دو گل به یک دمگل که در انتها دو شاخه گشته وصل است. تعداد دانه در غلاف 2 تا 5 عدد می باشد.

ارزش غذایی:

خلّر گیاهی است تلخ مزه دارای گلوکوزیدهایی که برای نشخوار کنندگان و خوک بی ضرر اما گل کرده آن برای اسب ایجاد اختلال می کند. خلّر از شبدر قرمز غنی تر ولی به اندازه آن خوشخوراک نیست. درصد پروتئین آن بالا است اما ترکیب سمی به نام نئوروتوکسین در تمام قسمتهای گیاه وجود دارد که بیشترین مقدار آن در جنین لپه ها و پوشش بذر دیده می شود و موجب ایجاد بیماری به نام لاتیریسم می گردد. بهترین روش مصرف آن همراه با جو و یو لاف و سایر گیاهان انرژی دار است چون خلّر دارای پروتئین زیادی است. ارزش غذایی هر تن خلّر که بهتر است قبل از دانه بستن مصرف شود، معادل750 کیلو گرم علوفه یونجه است.

نیاز های اکولوژیکی: 
خلر گیاه زمستانه می باشد، به خشکی بسیار مقاوم بوده و در خاکهای نامطلوب برای دیگر گیاهان بخوبی رشد می کند. این گیاه به ماندابی مقاوم است.

 میزان بذر در هكتار ، عمق كاشت و نحوه كاشت:

بذر خلررا می توان به صورت دست پاش ، به وسیله بذر افشان یا بذر كار ردیف كار گندم آبی و دیم كشت نمود. در صورت كشت دست پاش یا استفاده از بذر افشان ، بذرها توسط دیسك به زیر خاك منتقل می شوند و در صورت استفاده از ردیفكار با توجه به بافت خاك ، بذرها بین 4 تا 6 سانتی متر زیر خاك قرار داده می شوند. میزان بذرلازم با توجه به گونه شرایط كشت و وزن صد دانه بین 55 تا 75 كیلوگرم در هكتار برای ماشك و 100 تا 150 كیلوگرم برای خلر متغیر است. میزان تراكم بسته به هدف تولید بین 150 تا 250 دانه در متر مربع توصیه می شود.چنانچه هدف از زراعت تولید كود سبز علوفه باشد ، تراكم بذر بیشتر در نظر گرفته می شود .

کاشت: 
تهیه زمین برای کشت آن و همچنین نوع کاشت ( آبی و دیمی) تا حدودی متفاوت است. در کشت پائیزه در آن به فاصله پس از گاوروشدن زمین آنرا یک شخم نیمه عمیق می زنند و سپس در زمان مناسب بذر می پاشند. عمل اختلاط بذر با خاک بوسیله دیسک انجام می شود.
برای کشت آن بویژه پس از غلات مقدار 100 تا 150 کیلوگرم فسفات آمونیم در پائیز به هنگام شخم به زمین می دهند بهتر است علاوه بر آن حدود 50 تا 100 کیلوگرم کود سولفات پتاسیم نیز استفاده شود. 
برای کشت آن حدود 35 الی 40 کیلوگرم بذر در هر هکتار استفاده می شود. 
خلر به آبیاری عکس العمل خوبی نشان می دهد و حدود 3 تا 4 نوبت آب در طول زندگی گیاه لازم است.

کشت درهم.Lathyrus sativus

کشت آن اغلب در اوایل پاییز و در موقع شروع بارندگی های پاییزی است. سازگاری زیادی به شرایط و عوامل نا مساعد محیطی دارد و بیشتر در مناطق گرمسیر کشت می شود. خلّر را با سایر نباتات علوفه ای به صورت در هم می کارند. با توجه به اینکه گیاه دارای ساقه های ضعیف و طویل است به علت ورس عمل برداشت دچار اشکال می شود. ولی در کشت درهم همراه با گیاهانی چون جو و حتی شنبلیله، این گیاهان حالت قیم برای آن داشته و از خوابیدن آن جلوگیری می کند. به این ترتیب برداشت آن هم ساده تر می شود. به طور کلی خلّر گیاهی است زمستانه که به خشکی بسیار مقاوم بوده و در خاکهای نا مطلوب برای دیگر گیاهان به خوبی رشد می کند. این گیاه به ماندابی هم مقاوم است.

 كود:

برای دستیابی به عملكرد مناسب در امر زراعت باید از مقدار لازم كود شیمیایی استفاده كرد. استفاده از كود ازت زیاد به علت تثبیت ازت هوا توسط باكتری های همزیست با خلر ضروری نمی باشد ،مگر در مناطقی كه باكتری های مورد نظر در خاك وجود نداشته باشد.در صورت لزوم جهت استقرار بهتر گیاه و افزایش عملكردمصرف 50 تا100 كیلوگرم در هكتار به عنوان شروع كافی است. نتایج برسی های انجام شده وجود باكتری های تثبیت كننده ازت را در خاك های استان گلستان نشان می دهد. تعداد گره های تثبیت كننده ازت در شرایط آبی بیشتر از دیم می باشد. از طرفی در صورت زراعت خلر وماشك به عنوان كشت دوم با توجه به عمق ریشه دوانی(70 تا100 سانتی متر) ، این گیاه به راحتی از باقی مانده كودهای مصرفی در زراعت قبلی (گندم و جو) كه بنا به دلایلی شسته شده و از دسترس گیاه خارج شده اند استفاده نموده و از آلودگی آب های زیر زمینی جلوگیری می كند.

زمان كشت:

خلر را تقریبا در همه فصول می توان كشت كرد. عوامل متعددی در تعین زمان كشت موثر هستند كه باید با توجه به شرایط و هدف كشت (دانه ، علوفه و كود سبز) به آن عمل كرد.ولی به دلیل كوتاه بودن دوره رشد این گیاهان (70-60 روز تا مرحله 50 درصد گلدهی) و امكان كشت آنها در زمان های مختلف ، می توان خلر را در برنامه كشت دوم قرار داد.خلر را میتوان به عنوان كشت دوم بعد از برداشت محصولاتی  چون گندم ، جو و كلزا در كلیه مناطق شمال غرب كشور كاشت و در مرحله 50 درصد گلدهی  (اواخر مهر ماه) به صورت چرای مستقیم و یا علوفه تر برداشت نمود ، یا به عنوان كود سبز جهت افزایش حاصلخیزی خاك مورد استفاده قرار داد. موضوع مهم در كشت دوم ، آب ، هوا وخاك است. چون در این شرایط فاصله زمانی برای رشد ونمو كوتاه و هوا گرم است ، بنابراین عملیات تهیه زمین باید بدون وقفه انجام شده و یا به روش كشت بدون شخم و با استفاده از عمیق كار گندم دیم ، خلر كشت گردد تا از دوره زمانی موجود كه برای رشد و نمو گیاه مهم می باشد حداكثر استفاده برده شود.                               

 آبیاری:

میزان آب مورد نیاز خلر در زراعت آبی بسته به شرایط آب وهوایی ،زمان كشت ،بافت خاك به ویژه هدف كشت (علوفه ، دانه) تفاوت دارد.زراعت پائیزه خلر و ماشك نسبت به كشت بهاره  3-2 نوبت آبیاری كمتری نیاز دارد. تعداد دفعات آبیاری در كشت تابستانه بین 5-4 نوبت بوده و فاصله آبیاری بسته به خاك های مختلف و شرایط آب وهوایی بین  20-10 روز متفاوت می باشد.   
                                                       

عملیات برداشت:

زمان برگردانیدن خلر به زیر خاك به عنوان كود سبز هنگامی است كه غلاف های پایین نیمه پر شده و گیاه هنوز گلدار است. زمان برداشت با هدف تولید علوفه ، در مرحله 50 درصد گلدهی بوده كه این عملیات را می توان به وسیله داس یا دروگر انجام داد. علوفه برداشت شده پس از خشك شدن بر روی زمین ، بسته بندی شده و به سیلو منتقل می شود.زمان برداشت این محصول جهت استفاده دانه ، پس از پر شدن غلاف ها و رسیدن كامل گیاه و شروع زوال برگ ها بوده و پس از برداشت و خشك شدن كامل محصول ، دانه های آن توسط خرمنكوب جدا شده و مورد استفاده قرار میگیرد.

دستورالعمل كاشت – داشت و برداشت خلر:

الف : كاشت.

1 _ تاریخ كاشت :   پاییزه

2 _ عمق كاشت : 5-3 سانتیمتر.

3 _ مقدار بذر مصرفی : 150-100 كیلوگرم در هكتار.

4 _ نوع بذر : علوفه ای مرغوب

5 _ نوع خاك : رسی و شنی و تمام خاكها

 6 _ شخم : در شخم عمیق و نیمه عمیق عمود بر هم جهت خرد شدن كلوخه ها و دیسك زدن

7 _ كوددهی : كود فسفات 150 - 100 كیلوگرم قبل از كاشت سولفات پتاسیم 100 - 50 كیلوگرم قبل از كاشت ازت 100 - 50 كیلوگرم به صورت سرك در چند نوبت

8 _ روش كاشت : به صورت ردیفكار

9 _ روش آبیاری : به صورت نشتی ، غرقابی

10 _ سله شكنی : جهت حفظ رطوبت خاك و كنترل علفهای هرز

ب : داشت

1 _ آبیاری به فاصله 25 - 15 روز  در  4 - 3 مرحله

2 _ وجین كردن 

 ج : برداشت

1 _ زمان برداشت : در پایان مرحله گلدهی  برداشت با مور درو می گردد پس از خشك شدن با بیلر بسته بندی می نمایند 

2 _ عملكرد : 30 تا 40 تن علوفه تر 1500 تا 2000 كیلوگرم بذر در هكتار.

علفهای هرز :

ماشك كه شبیه خلر می باشد كه جهت مبارزه با آن دانه باید 24 ساعت در آب خیسانده شود و یا دانه به خوبی برشته شود و كشت متراكم بهترین و معمولترین روش مبارزه با علف هرز می باشد.

موارد استفاده:

خلّر بیشتر برای چراه و علوفه خشک و پوشش سطح زمین مورد کشت و کار قرار می گیرد. خلّر مانند اغلب نباتات لگومینوزه در اصلاح ساختمان خاک کمک کرده و به عنوان کود سبز کاشته می شود. از این گیاه در ایران یک نوع برای تهیه ی دانه و علوفه کشت می شود. امّا در آمریکا انواع خلّر را در مخلوط با یولاف برای تهیه علوفه کشت می نمایند. در صورت احداث چراگاه خلّر، باید در مورد مسمومیت احشام دقت کافی نمود/ خلّر را نباید در موقع به گل نشستن و یا ابتدای رسیدن مورد چرا قرار داد چون تولید اختلالات زیادی در سلامتی دام می نماید. علوفه خشک آن نیز نباید حاوی بذر باشد زیرا تولید مسمومیت می کند. میزان علوفه خشک آن در هر سال بیش از 2 تن در هکتار و علوفه سبز آن حدود 10تن می باشد.

 مزایای كشت خلر:

1- اضافه شدن ازت به خاك

2- جلوگیری از فرسایش خاك

3- تهیه علوفه تازه و خشك برای دامها

4- تهیه كود سبز

5- كنترل علف های هرز تابستانه و رعایت تناوب زراعی

6- جلوگیری از آلودگی آب های زیر زمینی

Lathyrus sativus, is a legume (family Fabaceae) commonly grown for human consumption and livestock feed in Asia and East Africa.^[1] It is a particularly important crop in areas that are prone to drought and famine, and is thought of as an 'insurance crop' as it produces reliable yields when all other crops fail. The seeds contain a neurotoxin that causes a neurodegenerative disease when the seeds are consumed as a primary protein source for a prolonged period.

t is also known as grass pea, blue sweet pea, chickling vetch, Indian pea, Indian vetch, white vetch, almorta or alverjón (Spain), guixa (Catalonia), jari grah (Croatia), λαθούρι (Greece), koçkulla (Albania), chícharos (Portugal), cicerchia (Italy), ሰበረ, sebere (Eritrea), ጓያ, guaya (Ethiopia), turmos (Arabic) and khesari (Bangladesh and India).

Seed is sold for human consumption at markets in Florence. Consumption of this pulse in Italy is limited to some areas in the middle part of the country, and is steadily declining^{[citation needed]}.

Flour made from grass peas (Spanish:almorta) is the main ingredient for the gachas manchegas or gachas de almorta.^[2] Accompaniments for the dish vary throughout La Mancha. This is an ancient Manchego cuisine staple, generally consumed during the cold winter months. The dish is generally eaten directly out of the pan it was cooked in, using either a spoon or a simple slice of bread. This dish is commonly consumed immediately after removing it from the fire, being careful not to burn one's lips or tongue.

Grass pea flour is exceedingly difficult to obtain outside of Castile-La Mancha, especially in its pure form. Commercially available almorta flour is mixed with wheat flour due to the fact that grass peas are toxic if consumed in significantly large quantities for prolonged periods of time.

§ Seed ODAP characteristics[edit]

 

Lathyrus sativus seeds, dried.

 ملانصردین گفت. بعضی از سر مایه داران دنیا که همیشه بفکر چپاولگری و حرام زاده بوده اند باز هم می خواهند بر ضد مردم معمولی دنیا قد علم کنند.  وخدا در سوره فوق می گوید بشر به فکر انسانیت هم باش.

Like other grain legumes, L. sativus produces a high-protein seed. The seeds also contain variable amounts of a neurotoxic amino acid β-N-Oxalyl-L-α,β-diaminopropionic acid or ODAP or BOAA.^[3] ODAP is considered as the cause of the disease neurolathyrism, a neurodegenerative disease that causes paralysis of the lower body: emaciation of gluteal muscle (buttocks). The disease has been seen to occur after famines in Europe (France, Spain, Germany), North Africa, South Asia, and is still prevalent in Eritrea, Ethiopia and Afghanistan (pan handle) when Lathyrus seed is the exclusive or main source of nutrients for extended periods. Research has shown that ODAP concentration increases in plants grown under stressful conditions, compounding the problem.
Breeding programs are underway to produce lines of L. sativus that produce less ODAP. Recent introspective rethinking on this legume highlights that only an excessive consumption of the legume for prolonged periods can be harmful.^{[medical citation needed]} When consumed as a legume in limited quantities, it is quite harmless. L-ODAP is reported to act as an activator of calcium dependent protein kinase C (PKC). Some recent publications [4,5] in fact highlight these recent thoughts on this legume. This legume is the only known dietary source for L-homoarginine^{[citation needed]} and is preferred over arginine for nitric oxide (NO) generation. L. sativus should no longer be branded a poisionous legume.^{[citation needed].}

 همانگونه که علاقمندان می دانند این مطالب از سایت های  مختلف که دیگران زحمت کشیده اند اینجانب گرداوری می نمایم و با توجه به تجربه شخصی هم دخالت در ویرایش ان دارم .
گاودانه ،کرسنه.گاودانه یا کرسنه گیاهی است از بقولات و ماشکها. گاودانه یکی از قدیمی ترین دانه های مورد استفاده بشر است که منطقه اصلی آنرا مدیترانه می دانند^[۵]. در گذشته گیاه گاودانه به منظور تامین غذای دام کشت می گردیده است ولی امروزه می توان آنرا می توان از جمله گیاهان فراموش شده بشمار آورد^[۶]. این گیاه کشت و کار آسانی دارد و می تواند در خاک های قلیایی و کم عمق به راحتی رشد کند^[۵]. کشت این گیاه از سالهای قبل در غرب و شمال غرب ایران انجام می شده و از لحاظ بومشناسی سازگاری با خشکسالی و پراکنش نامطلوب باران دارد و در تناوب با گندم در قدیم از ان برای تناوب زراعی استفاده می گردییده است.

Afghanistan; Albania; Algeria; Armenia (Armenia); Austria; Azerbaijan; Bosnia and Herzegovina; Bulgaria; Croatia; Cyprus; Czech Republic; Egypt; Estonia; France (France (mainland)); Georgia; Germany; Greece (East Aegean Is., Greece (mainland), Kriti); Iran, Islamic Republic of; Iraq; Israel; Italy (Italy (mainland), Sardegna, Sicilia); Jordan; Kazakhstan; Kyrgyzstan; Lebanon; Libya; Macedonia, the former Yugoslav Republic of; Malta; Montenegro; Palestinian Territory, Occupied; Portugal (Madeira, Portugal (mainland)); Russian Federation (Dagestan, Krasnodar); Serbia (Kosovo, Serbia, Serbia); Slovakia; Slovenia; Spain (Baleares, Canary Is., Spain (mainland)); Switzerland; Syrian Arab Republic; Turkey; Turkmenistan; Ukraine (Krym, Ukraine (main part)); Uzbekistanو بسیاری از کشورهای دیگر



vicia ervilia
به فارسی گاودانه نامند؛ دانه‌ای است مدور به قدر نخودی کوچک و تیره رنگ مایل به سرخی و زردی و طعم آن تلخ و با تندی و غیر ماکول انسان به طریق غذا بلکه علف و غذای گاو است و آن را فربه می‌گرداند.این گیاه دارای اسامی متنوعی است .در فرهنگ دهخدا آمده کرسنه گیاهی است که به دانه‌اش گاودانه گویند^[۸]. در افغانستان به آن مشنگ گویند و در آذربایجان به آن کوروشنه گویند. در کردی به آن کرزن و در ترکیه به آن بورچاک گویند. در اسپانیایی یرو و یونانی رووی و بالاخره در انگلیسی به bitter vetch معروف است.قابلیت هضم گاودانه ۸۸ درصد است و دارای ۲۳ درصد پروتین است و در می توان از آن به عنوان منبع پروتینی در جیره غذایی دام استفاده شود^[۷].گزارش شده است در کشور مراکش برخی از دامداران ۳۳ الی ۶۶ درصد کنستانتره مورد استفاده در جیره گاوهای پرواری را از گاودانه استفاده می نماید و در گاوهای شیری دو الی ۴ کیلوگرم گاودانه به ازای هر راس گاو برای افزایش شیر استفاده می گردد.

Vicia ervilia, known as ervil^[1] or bitter vetch, is an ancient grain legume crop of the Mediterranean region. Besides the English names, other common names include: gavdaneh (Persian), kersannah (Arabic), yero (Spanish), rovi (Greek), and burçak (Turkish).^[2] The nutritional value of the grain for ruminant cattle has guaranteed the continued cultivation of V. ervilia in Morocco, Spain and Turkey. The crop is easy to cultivate and harvest and can be grown on very shallow, alkaline soils.بسیاری از  کشاورزان گویم فارس در ایران  در قدیم خلر و  گاو دانه یا کنس   می کاشتنند برای خوراک گاو از جمله  مرحوم پدر اینجانب وخدا رحمت کند انهای که با زحمت و نان حال زندگی  خود را شروع و  خاتمه می نمایند و انهم خدا و خود و مردم ان سرزمین باید قضاوت نمایند.

The grain when split resembles red lentils. For human consumption the bitterness of the seeds needs to be removed through leaching by several changes of boiling water. Owing to this bitterness, it is unlikely that someone would accidentally confuse bitter vetch with red lentils.^[3] According to Zohary and Hopf, only humans of the poorest economic classes consume this crop, or in times of famine;^[4] however, Pliny the Elder states that bitter vetch (ervum) has medicinal value like vetch (vicia), citing the letters of Augustus where the emperor wrote that he regained his health from a diet of bitter vetch (N.H. 18.38).

The grain is an excellent sheep and cattle feed concentrate. It has been held in high esteem by farmers in the Old World since the beginning of agriculture to improve the nutritional value of bulk feeds.^[3]

The wild strains of bitter vetch are limited to an area that includes Anatolia and northern Iraq, with an extension south along the Anti-Lebanon Mountains of Syria and Lebanon. Traces of the earliest domesticated instances were recovered from several archeological sites in Turkey, which have an uncorrected radiocarbon dating of the 7th and 6th millennia BC